sirius star's saltbox

Chỉ trong vòng hai tháng ngắn ngủi hết Hữu Loan rồi đến Hoàng Cầm lần lượt đi về cõi vĩnh hằng. Cuộc đời của hai thi sĩ nổi tiếng này, cũng tương tự như những thành viên khác trong phong trào Nhân văn - Giai phẩm, đều trải qua những tủi nhục cay đắng trong cuộc đời. Dường như cuộc đời họ là những chuỗi bi kịch dài tương tự nhau. Bi kịch không chỉ bởi thời thế, bởi cơ chế đã giáng xuống đầu họ mà còn là những nỗi đau chất chứa từ đời sống cá nhân như tình cảnh vợ chồng, con cái ly tán trong một giai đoạn đen tối của dân tộc.

So với Hoàng Cầm hay những nhà thơ lớn trong phong trào Nhân văn - Giai phẩm như Trần Dần, Lê Đạt, Phùng Quán, Hữu Loan sáng tác ít hơn nhưng vẫn được gọi là nhà thơ lớn. Bởi, chỉ một bài Màu tím hoa sim của ông cũng đủ hàng thế hệ đồng cảm và xót xa cho số phận của người vợ quá cố của ông và cảm thương cho tình cảnh ông đã phải chịu đựng sau đó. Bài thơ Màu tím hoa sim vì những cảm xúc thật sự đó mà trở nên dễ đồng cảm trong quần chúng. Hơn nữa, nó được phát tán rộng rãi và được số đông người bên kia chiến tuyến (trước 1975) biết đến là do những bản nhạc dựa trên ý thơ của Màu tím hoa sim do Dzũng Chinh (Những đồi hoa sim), Duy Khánh (Màu tím hoa sim), Anh Bằng (Chuyện hoa sim) và người đã từng đi kháng chiến với Hữu Loan là Phạm Duy (Áo anh sứt chỉ đường tà) phổ nhạc. Trong đó hai bản Những đồi hoa sim của Dzũng Chinh (bi ca) và bản Áo anh sứt chỉ đường tà của Phạm Duy (hùng ca) là phổ biến hơn cả. Sự sinh ly tử biệt thời chiến tranh không phải lúc nào cũng được xem nhẹ tựa lông hồng hòa theo tinh thần hừng hực cả nước lên đường đi kháng chiến như Thâm Tâm trong Tống biệt hành ( bài này thiệt ra sáng tác thời tiền chiến hé hé):

Chí nhớn chưa về bàn tay không
Thì không bao giờ nói trở lại!

Hay như Nguyễn Đình Thi trong Đất nước:

Người ra đi đầu không ngoảnh lại
Sau lưng thềm nắng lá rơi đầy

Mà còn là nỗi niềm cay đắng như Hữu Loan trong Màu tím hoa sim:

Từ chiến khu xa
Nhớ về ái ngại
Lấy chồng thời chiến binh
Mấy người đi trở lại
Nhỡ khi mình không về
thì thương
người vợ chờ
bé bỏng chiều quê…

Hay Giang Nam trong Quê hương:

…
Hôm nay nhận được tin em
Không tin được dù đó là sự thật
Giặc bắn em rồi quăng mất xác
Chỉ vì em là du kích, em ơi!
Đau xé lòng anh, chết nửa con người!

(nhớ thời đi học đọc vanh vách bài này)

Và còn là nỗi mong nhớ đến người thân trong gia đình và lo lắng lỡ chuyện gì bất trắc xảy đến cho họ như Quang Dũng đã từng đề cập trong bản hùng ca Tây tiến:

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới
Đêm mơ Hà Nội dáng Kiều thơm

Hay nhà thơ Hoàng Cầm trong bài Tâm sự đêm giao thừa (chôm bên Thivien):

Tôi có người vợ nghèo
Đời vất vả gieo neo
Từ khi chồng ra lính
Nhà gianh bóng hắt heo
Lần hồi rau cháo dăm phiên chợ
Tóc rối thân gầy quán vắng teo
Đêm ba mươi gió thổi
Tôi lại nhớ con tôi
Vợ đói con cũng đói
Khóc lả lặng từng hồi
Mẹ thì nước mắt nhiều hơn sữa
Ngực lép con nhay đã rã rời…

Hay nhà thơ Yên Thao tự sự trong tác phẩm Nhà tôi (đã được nhạc sĩ Anh Bằng mượn ý thơ sáng tác nên nhạc phẩm Chuyện giàn thiên lý):

Tôi có người vợ trẻ
Đẹp như thơ
Tuổi chớm đôi mươi cưới buổi dâng cờ
Má trắng mịn thơm thơm mùi lúa chín
Ai ra đi mà không từng bịn rịn
Rời yêu thương nào đã mấy ai vui
Em lặng buồn nhìn với lúc chia phôi
Tôi mạnh bước mà nghe hồn nhỏ lệ
….
Anh rót cho khéo nhé
Kẻo lại nhầm nhà tôi
Nhà tôi ở cuối thôn Đoài
Có giàn thiên lí, có người tôi thương.

Hay nhạc sĩ Phạm Duy mượn nhịp thơ Lưu Trọng Lư (“…Ai có nghe tiếng hát chị đò đưa - mà không nhớ thương người quả phụ…Nằm ấp bóng trăng thưa…”) và cả giai điệu của Hoàng Cầm ngâm/hát để làm nên ca khúc dân ca mới rất phổ biến vào thời kháng chiến là bài Nhớ người ra đi:

Ai có nghe tiếng hát hành quân xa
Mà không nhớ thương người vợ hiền
Chồng ra lính biên cương
Ngồi may áo cho con, còn nhớ
Em tiễn anh ra mãi tận đầu thôn…

Tương tự như thế, bi kịch của Hoàng Cầm không phải là bi kịch “tử biệt” như Hữu Loan hay Giang Nam mà là bi kịch “sinh ly” như Quang Dũng và người tình “Kiều thơm” của ông. Theo hồi ký Phạm Duy, bi kịch “Kiều Loan” (tạm gọi thế) bắt nguồn từ vở kịch Kiều Loan. Khi ấy, Hoàng Cầm vừa sáng tác vở kịch-thơ Kiều Loan và cùng với vợ là nữ kịch sĩ Tuyết Khanh mới vừa biểu diễn được một hoặc hai buổi ở Nhà hát lớn Hà Nội:

“Vở kịch còn mang thêm cái tên Kiều Loan này, đáng lẽ được ra mắt công chúng tại nhà Hát Lớn Hà Nội vào trung tuần tháng chạp 1946 nhưng cuộc toàn dân kháng chiến chống Pháp bùng nổ vào ngày 19 khiến vở kịch đó chỉ được xuất hiện trước ánh sáng tiền trường có một hay hai đêm mà thôi. Do đó, rất ít người biết tới vở kịch thơ này.

Vở này có câu chuyện khá ly kỳ, đưa ra một nhân vật là Kiều Loan, người đã khuyến khích chồng ra đi với mưu đồ đánh đổ Nguyễn Ánh để phục hồi nhà Tây Sơn. Nhưng chồng nàng đã bỏ ý đồ phục quốc, đầu hàng nhà Nguyễn và được tuyển dụng làm quan trong triều đình. Kiều Loan vào thành Phú Xuân để tìm chồng thì gặp một người cùng chí hướng là ông già. Cả hai người này đã giả điên, giả say tạo ra sự huyên náo trước cửa Thành để được bắt đem vào dinh, nơi đó Kiều Loan có thể gặp được người chồng phản bội, nhắc nhở cho chồng nhớ tới lời hứa phục quốc khi xưa. Trong dinh, trước mặt bá quan, Kiều Loan giả điên, giơ tay chỉ hết người này tới người nọ, nhận ai cũng là chồng của mình và rốt cuộc, cùng với ông già giả say, nàng bị bắt giam. Trong ngục, hai người gặp thêm một người tù đồng chí là người què. Trong khi ba người : người điên, người say và người què bị giam trong ngục thì, sau khi súc động vì gặp lại vợ xưa với lời thề ước, người chồng tỉnh ngộ, cầm quân vào phá ngục để cứu vợ nhưng Kiều Loan đã tự vẫn chết cùng với các đồng chí của Nàng.”

Ngay sau đó thì vợ chồng Hoàng Cầm - Tuyết Khanh bỏ Hà Nội đi theo kháng chiến. Lúc này, do Tuyết Khanh đang có mang nên phải ở lại miền trung du còn Hoàng Cầm tiếp tục đi theo đoàn văn nghệ lưu diễn phục vụ quân đội. Buổi chia tay ở phố Nỉ (Bắc Giang) không ngờ là buổi gặp mặt cuối cùng giữa Hoàng Cầm và vợ để rồi sau này hai người không bao giờ gặp lại nhau nữa. Hoàng Cầm tiếp tục lưu diễn khắp miền Bắc còn Tuyết Khanh ở lại miền trung du. Kết quả của giai đoạn này là những bài thơ Đêm liên hoan, Bên kia sông Đuống và nhất là bài Tâm sự đêm giao thừa mà ai cũng biết là nói về vợ con ông. Trong khi đó, từ khi chia tay, Tuyết Khanh viết rất nhiều lá thư gửi Hoàng Cầm nhưng không nhận được hồi âm và Hoàng Cầm thì vẫn không thấy trở về nên đến năm 1954 bà đành di cư vào miền Nam. Năm 1975, đất nước thống nhất, một lần nữa, Tuyết Khanh lại phải di cư ra nước ngoài nên không gặp được Hoàng Cầm. An ủi cho Hoàng Cầm là ông đã gặp lại được đứa con trong bụng Tuyết Khanh ngày nào, mang tên Kiều Loan (tên vở kịch-thơ của ông), khi ông đi công tác vào Sài Gòn. Hiện nay mẹ con Kiều Loan đang sinh sống tại California (Mỹ). Chắc những ngày sắp tới đây Kiều Loan sẽ thu xếp trở về để dự lễ tang bố. Ai rành rõi bi kịch Kiều Loan này có thể sẽ đồng cảm với bài thơ Nếu anh còn trẻ của Hoàng Cầm và bài hát phổ từ bài thơ đó của nhạc sĩ Phạm Duy - Tình Cầm:

Nếu anh còn trẻ như năm ấy
Quyết đón em về sống với anh
Những khoảng chiều buồn phơ phất lại
Anh đàn em hát níu xuân xanh

Nhưng thuyền em buộc sai duyên phận
Anh lụy đời quên bến khói sương
Năm tháng… năm cung mờ cách biệt
Bao giờ em hết nợ Tầm Dương ?

Nếu có ngày mai anh trở gót
Quay về lãng đãng bến sông xa
Thì em còn đấy hay đâu mất ?
Cuối xóm buồn teo một tiếng gà…”

(1941)
(chôm từ thivien)

Bi kịch Kiều Loan hay bi kịch của Hữu Loan dường như là nét tiêu biểu những bi kịch của biết bao con người phải chịu cảnh sinh ly tử biệt do số phận và thời thế trong một giai đoạn đau thương của dân tộc. Kể từ năm 2007, khi “đại ca lãnh đạo” Nguyễn Hữu Đang tạ thế, lần lượt Lê Đạt (2008), Hữu Loan (3.2010) và Hoàng Cầm (5.2010) cũng ra đi vào thế giới khác, khép lại một trang sử đầy đau thương và mất mát. Mỗi một con người đó mang một nỗi bi kịch lớn đi theo suốt cuộc đời họ như một định mệnh. Họ nằm xuống nhưng những tác phẩm của họ tinh thần của họ, cũng như nhạc của Phạm Duy, Trịnh Công Sơn chắc chắn sẽ còn được lưu truyền mãi mãi bất kề tác giả còn tồn tại trên dương thế hay không. Bởi, chính những cảm xúc thật giữa cái bối cảnh không quên ấy, những tác phẩm ấy đã trở nên vượt thời gian kể từ khi mới ra đời!

New York I Love You (NYILU) là một phiên bản tương tự tiếp theo của Paris je t’aime. Giống như Paris, NYILU là tập hợp những câu chuyện nhỏ về tình yêu, về cuộc sống xoay quanh thành phố đầy bận rộn New York. Tương tự kết cấu của Paris, bộ phim cũng được thực hiện bởi nhiều đạo diễn và dàn diễn viên khá nổi tiếng (tuy so với Paris thì không được hùng hậu bằng). Tuy vậy, NYILU cũng ít nhiều mang phong cách của Paris và ít ra là khá thành công trong việc chuyển tải những câu chuyện đó đến với ngừơi xem. Một điểm yếu của NYILU có thể làm người xem (nhất là những người đã xem qua Paris Je t’aime) không thích là NYILU cố gắng nối những đoạn phim nhỏ của phim lại, thậm chí cho những nhân vật đi qua đi lại trong các đoạn phim. Điều này sẽ là độc đáo và hấp dẫn cho người xem nếu như bộ phim chỉ được thực hiện bởi một đạo diễn và một kịch bản xuyên suốt (như kiểu Pulp Fiction, Sin City, Love Actually, She’s Not Just That Into you…) tạo nên một tác phẩm có một quan điểm nhất quán. Còn NYILU là tập hợp nhiều đoạn phim ngắn có kịch bản do nhiều người viết và nhiều đạo diễn thực hiện nên việc cố kết nối những đoạn phim này với nhau tạo thành một thể thống nhất làm mạch phim rối rắm không cần thiết và gây khó hiểu. Đoạn cuối tổng kết các đoạn phim ngắn trong suốt bộ phim lại trở nên khá miễn cưỡng.

Read More

1. Bạn TAK bên FB nói đi xem phim này đi rùi viết bài. Tui đi xem phim này ở rạp thì phải chạy ba quãng đồng, gặp phim tình củm sướt mướt nên lười chưa đi coi (chớ gặp Lust, Caution là xem liền à). May mà các bạn online có nên coi cọp được keke. Phim này đã có các bạn review rất hay rùi, nên giờ nói nhảm thôi.

Mở đầu phim là voice-over wánh phủ đầu “Đây hem phải chuyện tình nha các bưởi”. Trong khi các bưởi nữ còn đang hoang mang “thôi bỏ mẹ rùi, kiểu này tỉnh táo mà bắt chuột rùi” thì các bưởi nam cũng hoang mang không kém “thôi bỏ bu rùi, kiểu này có người đề phòng chuột chạy” * nhưng cũng yên tâm vì phim kô quá sến đến mức ngồi ngáp xái quai hàm trong khi màn hình là mặt chú ma cà rồng trắng bệch như bạch tạng như trong Chạng Dạng (chân). Nghe cái tên phim thì cũng biết đây là một bộ phim từ góc nhìn của một người (cụ thể là dạng nhật ký đời tôi) vì tất nhiên mùa hè làm gì kéo dài đến nem trem ngày. Do đó, chỉ có thể là một câu chuyện về một nàng Hạ nào đó thôi. Tất nhiên, đoạn này đạo diễn tung hỏa mù khè mí bạn khán giả thôi chớ chuyện nhật ký của giai mà viết về gái Hạ nào đó thì hem phải chuyện tình thì là chuyện ghen ăn tức ở à? Ngay sau đoạn đó là 1 đoạn nói về 1 em bitch nào đó để câu kéo hứa hẹn lâm li bi đát.

Read More

Một người xem phim thường mong đợi điều gì ở một bộ phim? Những diễn viên nổi tiếng tham gia? Những cảnh hành động nghẹt thở? Những pha tình cảm ngang trái lấy nước mắt? Những cảnh kỹ xảo đẹp như giấc mơ? Hay một câu chuyện được kể lại bằng hình ảnh? Cá nhân tôi chọn trường hợp cuối. Những diễn viên nổi tiếng cũng bằng thừa nếu họ diễn xuất không tốt. Những cảnh kỹ xảo hấp diêm người xem, hành động nghẹt thở nếu không đặt đúng chỗ thích hợp thì sẽ chỉ là những video clip vô nghĩa. Những pha tình cảm trái ngang nếu không xuất phát từ những trăn trở tâm trạng thực sự cũng chỉ là những màn kịch lố bịch không hơn không kém. Duy chỉ có một câu chuyện hợp lý có thể kết hợp những thứ kể trên thành một xâu chuỗi thống nhất. Một câu chuyện hay không nhất thiết phải mang những tình tiết hấp dẫn hay những thông điệp mang nhiều ý nghĩa. Nó, đơn giản, chỉ cần là một câu chuyện nói lên từ tận đáy lòng người kể chuyện để chia sẻ cho người nghe. Slumdog Mafia: The End of Destinies là một câu chuyện như vậy.

Read More

Thú thật là bỉ nhân sau entry trước thì đến entry này hơi có phần nghiêm túc. Mặc dù cũng muốn viết kiểu tưng tửng như trước nhưng hôm nay lại không có mood cho kiểu nham nhở. Hehe, do đó entry có mặt em Mary Sến lấp ló đâu đó nhưng cũng không đến nỗi như bỉ nhân đã từng xỉa xói ở entry trước.

Phim Anh (British movie) luôn cho tui một cảm giác khác lạ với những blockbuster của Hollywood. Không hiểu. Phim Anh luôn có một phong cách kể chuyện nhẹ nhàng nhưng cũng mang đầy thông điệp sâu sắc. Khác với những blockbuster với kinh phí ngất ngưỡng và cũng khác cả những phim arthouse cùng dòng của Mỹ, cách chuyển tải nội dung của họ rất mượt mà, đôi chỗ thì châm biếm thâm thúy. Phê phán hiện thực xã hội cũng không quá nặng nề như phim Mỹ mà thường là những thông điệp đó được nhắn gửi đầy ý nhị qua các tình huống thật có trong đời sống và các đoạn trào phúng nhưng cũng là đả kích xã hội. Những phim hài như Four Weddings and a Funeral, Shaun of the Dead, Hot Fuzz luôn làm khán giả bật cười đó nhưng rồi cũng có những đoạn làm người ta phải suy ngẫm. Những dòng phim lãng mạn của Anh như Love Actually, Notting Hill luôn luôn tạo được nhiều cảm xúc khi xem. Ngay cả những phim không được đánh giá cao như Outlaw hay loạt phim nhảm nhí Austin Power cũng gây được ấn tượng phần nào ở người xem. Cashback là một bộ phim ấn tượng trong số các phim Anh mà tui xem gần đây.

Cashback được làm từ phim ngắn cùng tên. Phim kể về anh chàng Ben Willis ( hông phải Bruce Willis trong Die Hard) là một sinh viên hội họa. Cốt truyện phim không mới, thậm chí nó giống y chang như một bộ phim lãng mạn điển hình. Đầu tiên anh chàng chia tay với bạn gái. Sau đó do quá ám ảnh với cô bạn cũ mà Ben không ngủ được. Thế nên Ben xin vào làm ca đêm cho một siêu thị. Ở đây anh gặp và thích một cô gái làm chung tên Sharon. Tất nhiên, motif phim rất cliché như những bộ phim lãng mạn khác. Hai người quen nhau, rồi cũng có những lúc hai người hiểu lầm. Nhưng rồi sau cùng phim kết thúc trong cảnh hai người hôn nhau dưới trời tuyết. Rất cliché, rất đặc trưng. Tui spoil chắc không sao vì cốt truyện phim quá quen thuộc rồi. Phim Hàn Cuốc cũng hay làm kiểu này nhưng có lẽ mấy phim HQ nên gọi phim này bằng sư phụ.

Nếu chỉ có vậy thì nói làm gì nữa! Quá nửa của bộ phim tập trung vào cuộc sống của anh chàng Ben và căn bệnh mất ngủ của anh. Gần cuối phim mới nói về quan hệ của Ben và cô nàng đồng nghiệp Sharon. Tuy nhanh nhưng không hề làm người xem hụt hẫng. Thật ra số lần tiếp xúc giữa Ben và Sharon ngoài lúc làm việc chung rất ít khoảng 3-4 lần gì đó, chưa kể mấy lần đầu nói chuyện vài câu trong phòng để đồ cho nhân viên siêu thị. Hai người dường như chẳng cần phải gặp nhiều, chẳng cần phải nói nhiều. Khi đoạn cuối phim, Sharon cũng nói với Ben ngắn gọn khi cô hiểu ra tình cảm của Ben: “It tells me so much more than you could ever say”. Chỉ như thế thôi.

Ấn tượng của tui về bộ phim này chỉ mỗi một chữ đẹp. Quay phim đẹp, diễn viên diễn đẹp, âm nhạc đẹp, cốt truyện đẹp như cổ tích nhưng không sến như cổ tích hehe. Soundtrack phim là những bài pop romantic có giai điệu đẹp, hợp với phim. Nhiều đoạn âm nhạc chèn vô rất hay, thấy tác dụng của soundtrack liền – tức là gây cảm xúc hơn cho người xem. Có mấy đoạn tâm trạng, soundtrack nghe xúc động và da diết đúng với tâm trạng nhân vật khi đó. Mấy đoạn hài hước khác được chèn soundtrack spoof của Gladiator lại thấy tức cười. Quay phim phải nói là rất đẹp. Cảnh cuối cùng đẹp nhưng quá cliché mà ta thấy nhan nhản trong các phim HQ happy ending nên không nói tới. Cái tui muốn nói ở đây là cảnh khỏa thân của các nhân vật nữ. Phải, rất nhiều nhân vật nữ khỏa thân trong phim. Khỏa thân tất tần tật 100%. Ống kính lia close-up luôn. Nhưng các anh đừng vội chạy đi kiếm đĩa phim ngay, tất nhiên một phim đẹp thế này thì không có chuyện hai người khác phái hùng hục với nhau. Các nhân vật nữ khỏa thân khi thời gian ngưng lại và nhân vật chính – anh họa sĩ của chúng ta ngồi vẽ lại các khoảnh khắc ấy. Phải nói cảnh khỏa thân ở siêu thị là cảnh khỏa thân đẹp nhất mà tui được xem gần đây. Lâu lắm rồi tui mới xem được một cảnh phim đẹp và lãng mạn đến thế (ý tui nói đoạn khỏa thân ở siêu thị). (Hình minh họa là poster phim được dùng chủ yếu để minh họa nhưng cũng kiêm cả chuyện câu khách).

Cashback tuy có nội dung quen thuộc nhưng với cách xử lý khác lạ và diễn xuất tốt của diễn viên đã không làm cho phim gây nhàn chán người xem. Ngược lại, cảnh quay đẹp cộng với soundtrack hợp đã tạo nhiều cảm xúc cho người xem. Tui kết thúc bằng một câu rất sến được làm tag line cho phim và rất hợp với nội dung phim : “Sometimes love is hiding between the seconds of your life”. À tựa phim hổng phải nói về tiền thối lại mặc dù mấy nhân vật chính làm trong siêu thị. “Cash” ở đây có nghĩa khác.

Các version khác của poster:

Và hình cóp trên website của phim

Vô www.cashbackthemovie.com để xem slide show và các tấm hình khác.