sirius star's saltbox

5. Bruno là một alter-ego tiếp theo sau Borat của diễn viên kỳ tài Sacha Baron Cohen. Cha nội này có tài một khi nhập vai thì đến nổi nguời xem nếu không chú ý cũng không nhận ra chả luôn, vì ngoại hình và tính cách nhân vật chả hóa thân khác biệt hoàn toàn so với ngoài đời. Ngoài hai vai diễn đình đám Borat và Bruno ra thì Sacha còn gây tụ bằng một vai nhỏ với Tim Burton và Johnny Depp (một diễn viên hóa thân nhân vật kỳ tài khác) trong phim musical Sweeny Todd năm 2007 và host Ali G của một show truyền hình cũng nổi tiếng ở Anh - Da Ali G Show. Cả ba alter-ego này đều cực kỳ khác so với tính tình và ngoại hình ngoài đời của Sacha.

Trở lại với Bruno, bộ phim mockumentary này tiếp tục lấy các bạn Mỹ làm nạn nhân để trêu chọc sau Borat. Tui lấy việc lấy các bạn Mẽo ra làm nạn nhân thêm lần nữa thì cũng có vẻ tội tội cho các bạn ấy nhưng các bạn ấy ignorant quá mà miệng lại cứ hét to thế này thế nọ nên bị thêm một cú nữa chắc cũng đáng đời. Sau bộ phim này, Larry Charles xứng đáng là đạo diễn mockumentary kì quái nhất, đáng sợ nhất trong xã hội hahaha. Ngoài Borat và Bruno, Larry còn đạo diễn mockumentary với tên gọi Religulous đánh vào những định kiến và thói đạo đức giả của chức sắc và giới sùng đạo ở tất cả các đạo (chủ yếu là đạo Thiên chúa, đạo Tin Lành và đạo Do Thái). Nếu như Borat lấy định kiến, thành kiến trong xã hội và những quy chụp của những con người đạo đức giả tự cho mình biết tất cả, tự cho mình quyền ban phát “ơn” cho kẻ “khốn khó” khác để trêu đùa thì Bruno lần này đi sâu hơn vào cái bản chất tham vọng, vẻ đạo đức giả bề ngoài nhưng cực kỳ ngu dốt bên trong của một lớp người nổi tiếng và thậm chí đánh vào cả vẻ “mặc cảm hình thức” của dân gay, mặc dù bộ phim là tiếng nói bênh vực giới đồng tính sau quyết định Prop 8 cấm hôn nhân đồng tính đựơc thông qua cuối năm 2008.

So về tiếng vang sau khi trình chiếu thì Bruno không bằng được Borat nhưng nếu so về ảnh hưởng đối với văn hóa đại chúng thì Bruno chưa chắc kém cạnh Borat, nhất là một “hiện tượng Bruno” kéo dài từ trước khi phim trình chiếu khá lâu. Ví dụ có thể kể đến là vụ chọc quê rapper Eminem. Ai cũng biết Eminem là người chống đối giới đồng tính vì thế nên “cú chọc quê” có một không hai của Bruno làm nhiều người hả hê. Chính vì kỳ vọng cao như thế nên phim Bruno không được chấp nhận nhiều như Borat chứ không hẳn là những cảnh explicit về gay. Tuy vậy, Bruno cũng có những đoạn rất “chát” như đoạn giám khảo American Idol ngồi trên lưng những người làm Mexico mà miệng nói về nhân quyền, nhân đạo hay đoạn chú Bruno bị tước mất quyền nuôi con ngay trên sân khấu của một reality show. Những người thực thi pháp luật thì mặt lạnh như sắt còn khán giả thì phản đối, chửi rủa Bruno. Nó cho thấy một xã hội cứng nhắc và thiếu tình người đến như thế nào trong khi miệng vẫn ra rả nhân đạo. Đoạn đánh vào Sức mạnh Mỹ (American Masculinity) như đoạn đi săn hay đoạn chú Bruno và chú phụ tá quấn lấy nhau ngay giữa võ đài đánh tự do làm khán giả cực sốc và từ sốc chuyển sang phẫn nộ. Đứng giữa một đám đông sôi sùng sục như thế mà Bruno dám làm phật lòng họ thì quá dũng cảm. Nói chung tui vẫn khoái kiểu chọc quê giới nổi tiếng hơn là những con người thôn quê này vì những người này chưa chắc hiểu biết nhiều hơn người châu Âu. Lấy họ ra làm nạn nhân để trêu ghẹo hoài thì hơi có phần bất nhẫn.



6. The Hurt Locker là một phim chiến tranh nổi bật của năm nay. Cuộc chiến Iraq đã trôi qua nhiều năm và đến bây giờ thì Hollywood đã trưởng thành trong việc tái hiện lại nó trên phim ảnh. Bộ phim được thực hiện theo kiểu mô tả thực tế như là một phim tài liệu hơn là một phim truyện thuần tuý. Các góc máy cũng đựơc đặt sao cho người xem có cảm giác đứng cạnh và tận mắt chứng kiến. Tình huống hồi hộp của phim cũng được đẩy lên nghẹt thở bởi nghề gỡ mìn vốn có nhiều hiểm họa rình rập. Nhất là đoạn nhân vật chính gỡ mìn trong chiếc xe hơi hay cảnh anh kéo ra 7-8 quả bom chôn dứơi lòng đất. Hoặc cảnh đấu súng giữa các tay bắn tỉa. Những đoạn hành động hồi hộp của bộ phim cuối cùng cũng chỉ làm nền cho Bigelow mô tả số phận của từng người lính trong cuộc chiến Iraq này. Không lên lớp dạy đời phản chiến, càng không tuyên truyền thái quá sức mạnh quân sự Mỹ. Đơn giản, bộ phim chỉ là cách Bigelow “capture” lại những diễn biến đã xảy ra giữa các nhân vật đời thường (mà có chăng nếu khác chỉ là thân phận người lính) mang những đặc điểm khác nhau. Qua đó, bộ phim thể hiện rõ góc nhìn của đạo diễn và cả góc nhìn của một người phụ nữ đối với chiến tranh, một trò chơi vốn chỉ dành riêng cho đàn ông.



7. The Hangover thành công lớn và là một điểm sáng của mùa hè năm nay. The Hangover có được cách thức hài tục tĩu (chỉ dành cho người lớn) một cách duyên dáng mà trước đây chỉ có The 40 year old virgin, superbad là làm được hay trước đó là American pie 1 hoặc Dude, where’s my car - một phiên bản khác của The Hangover. Nội dung xoay quanh những tình huống trớ trêu ngớ ngẩn của những nhân vật để gây hài. Thậm chí nó còn được làm tốt hơn cả Dumb and Dumber. The Hangover hay có lẽ vì bốn nhân vật (chủ yếu là 3 người) có chemistry khá tốt với nhau. Ed Helms cũng không quá lố như trong The Office. Hai phát hiện của phim có lẽ là Zach Something-kis và Ken Jeong với lối diễn tỉnh rụi. Năm nay bộ sậu Judd Apatow có vẻ kém ưu thế so với trước cho dù Funny People không phải là một phim dở. Điều dở nhất của Funny People (theo tui) có lẽ là Adam Sandler khi anh đã quá nhàm chán. Seth Rogen vẫn rất xuất sắc trong vai của mình với những đoạn biến tấu rất khá. Seth đóng hay hơn trong phim Observe and Report, một phim mà anh có ngoại hình xồ xề hơn. Observe and Report có cái hay là nó diễn ra trong 1 khu vực nhỏ (1 cái shopping mall) cùng với những việc xảy ra trong đó theo kiểu trong nhà ngoài phố với những nhân vật gần gũi với đời thường. Quan trọng là nó có plot và được làm khá bài bản đối với một phim độc lập.

8. Bỏ cái Home/Earth này vô vì ủng hộ cho phong trào bảo vệ môi trường hehe. Phong trào này nói chung vẫn còn hình thức là chính vì để thay đổi một lối sống từ cách sử dụng hàng hóa (consuming) đến cách sản xuất hàng hóa (manufacturing) để thân thiện với môi trường hơn không phải là việc một sớm một chiều. Nhất là hầu hết các ngành công nghiệp còn phụ thuộc trực tiếp vào dầu mỏ - một nguồn năng lượng gây ô nhiễm bậc nhất. Tuy vậy, nói về phim thì Earth lấy những cảnh quay tuyệt đẹp của series Planet Earth thì nhỉnh hơn chút so với Home, mặc dù Home cũng có góc nhìn rất hay về chuyện này. Nếu là một fan của phim tài liệu về tự nhiên kiểu Discovery Channel thì Earth hay Home là một sự lựa chọn không thể thiếu.



9. Watchmen không ăn khách lắm nhưng đựơc đánh giá rất tốt, và đây lại là một điểm sáng nữa của WB và Legendary Pictures về những phim làm từ comic tiếp nối ngay sau The Dark Knight đình đám. Watchmen được Alan Moore và Dave Gibbons viết ra năm 1985-1986, khi mà thế giới còn nằm trong chiến tranh lạnh và sống trong nỗi lo sợ chiến tranh hạt nhân. Cũng giống như series game Metal Gear của Hideo Kojima được ra đời cùng thời điểm, Watchmen mang một tông màu u ám về tất cả mọi chuyện, rõ ràng nhất là ở khía cạnh chính trị. Watchmen mang nhiều dụ ngôn chính trị nên nếu khán giả ưa thích đề tài này thì rất thích còn không thì sẽ không kiên nhẫn theo đến cùng. Bản chiếu rạp một lần nữa vì sợ khán giả mất kiên nhẫn nên đã loại đi nhiều tình tiết dư thừa (??) làm bộ phim thiếu sự hợp lý của một tác phẩm hoàn chỉnh. Bản Ultimate’s Cut hé lộ tất cả những cảnh bị cắt để tạo thành một bộ phim hoàn chỉnh, theo sát với bộ truyện tranh gốc. Và vì thế, cũng như bản Kingdom of Heaven Director’s cut, Watchmen Ultimate’s Cut trở nên hay hơn rất nhiều so với bản chiếu rạp.

Watchmen mang nhiều thông điệp và dụ ngôn, đánh cụ thể vào giới chính quyền nên có thể nói nó là một bộ phim chống chính phủ. Các nhân vật siêu anh hùng của nhóm Minute Men hay sau này là Watchmen đại diện cho những lớp người trong xã hội Mỹ thường thấy: quyết đoán thủ đoạn nhưng mang vẻ bề ngoài chỉnh chu lịch sự như Adrian (Ozymandiaz), hèn nhát muốn cho qua mọi chuyện như Dan (The Nite Owl II), sốc nổi và đầy định kiến như Laurie (Silk Spectra II), tàn nhẫn và có phần điên khùng như Rorschach, độc ác tàn bạo nhưng lại yếu đuối và đầy mâu thuẫn bên trong nội tâm như The Comedian hay dửng dưng mọi chuyện như Dr. Manhattan. Và nhóm này va chạm với xã hội và nhận ra con người ta không cần sự ban phước ơn kiểu “ăn cơm nhà thổi tù và hàng tổng” như những người Watchmen. Và cũng từ đó cho thấy sự tồn tại của siêu anh hùng trong một xã hội đời thường khó như thế nào chứ không hề đơn giản như trong thế giới của Marvel.

Trong số những cá nhân phức tạp của Watchmen, thì hai nhân vật Rorschach và The Comedian là hai nhân vật phức tạp nhất và cũng thú vị nhất. Nếu như Ozymandiaz đại diện cho lớp chính trị gia cáo già bên trong rèm dựt dây mọi chuyện ở ngoài thì The Comedian là kiểu mẫu đao phủ trực tiếp thực thi nhiệm vụ. Chính The Comedian cũng nhận ra được vai trò “chốt thí” của mình về sau này. Dù tỏ vẻ bất mãn lộ ra bên ngoài nhưng The Comedian vẫn thực hiện nhiệm vụ đao phủ của mình, sẵn sàng bắn vào người chống đối mình, hơn là chống đối lại người chỉ huy của mình. The Comedian ý thức được vai trò “đao phủ” của mình qua lời bộc bạch với Moloch và cả việc buông câu nói “It’s just a matter of time, I suppose” với tên sát thủ. The Comedian chết vì biết quá nhiều và cả hợp lòng nhiều người ghét bỏ. Trớ trêu nhất là việc Laurie lại chính là con gái của The Comedian và theo như The Comedian nghĩ thì Laurie là điều tốt đẹp hiếm hoi hắn làm được trong đời. Bên cạnh đó, Rorschach là mẫu người bướng bỉnh và cố chấp và hơi hơi tâm thần. Do đó, hắn được ngừơi ta gọi là “paranoid”. Tính cách kỳ quặc của Rorschach khó mà hoà nhập được với xã hội, ít nhất là xã hội phức tạp thời gian ấy. Do đó một khi biết được kế hoạch phá hủy toàn thế giới của Ozymandiaz, Rorschach khó lòng mà ngồi yên không nói ra chân tướng sự việc. Do đó, Rorschach không thể thoát được cái chết trong khi Dan và Laurie chấp nhận kết cục và sống một cuộc đời khác. Hai nhân vật phức tạp bậc nhất Watchmen đều phải chết và đó cũng là hai người trong nhóm Watchmen chết nếu so với hầu hết những siêu anh hùng trong Minute Men trước đó đều chết. Thảm kịch nhất là Hollis Mason.

Cái quyết định nhấn chìm sự thật để cho mọi người trên thế giới thực sự chứng kiến thảm họa hạt nhân là một kết thúc mở của Watchmen. Mỗi người sẽ có những nhận xét đúc kết của riêng mình. Giống như 300, đạo diễn Zack Snyder tôn trọng nội dung nguyên tác tối đa khi chuyển thể cả bộ truyện lên phim cho thật giống. Thậm chí, cả câu chuyện cướp biển vốn không hề có liên hệ mấy với dòng câu chuyện chính của phim vẫn được đưa vào bản Ultimate’s cut. Đây chỉ là diễn biến thay đổi tâm lý của một người sống sót sau vụ đắm tàu dẫn đến kết cục điên loạn từ những tưởng tượng trong đầu. Watchmen xứng đáng là một trong những phim superhero chuyển thể từ truyện tranh xuất sắc nhất.



10. Coraline với phong cách quái dị đầy mê hoặc trở lại ra mắt khán giả trong năm nay trong định dạng 3D. Với định dạng 3D, thế giới kỳ lạ trong liên tưởng của Neil Gaiman hiện ra rõ ràng hơn với nhiều hình ảnh đầy đủ màu sắc. Giống như The Nightmare Before Christmans (cùng đạo diễn) và Corpse Bride của Tim Burton, một lần nữa thế giới của những hình ảnh kỳ quặc, những con người với tính cách kỳ quặc lại xuất hiện vừa đẹp vừa đáng sợ. Những phim stop-motion kiểu thế này thì việc khó nhất là dựng nên một set bối cảnh phù hợp và nổi bật. Set nổi bật nhất trong Coraline có lẽ là khu vườn khi hàng chục loại hoa thi nhau chuyển động đổi màu như nhìn từ trong kính vạn hoa (website của phim cũng có nhiều trò chơi flash, ai rảnh vào đó giải trí hehehe). Coraline được lồng một bài học ý nhị nhẹ nhàng phù hợp với lứa tuổi nhỏ hơn là lên lớp dạy đời lộ liễu hoặc quá sâu sa khó hiểu. Các phim stop-motion luôn được đánh giá cao bởi sự kỳ công trong việc dựng nên các cảnh phông nền và quay phim. Trong số những bộ phim hoạt hình đáng chú ý của năm thì Coraline tỏ ra khác biệt và nổi bật hơn cả nên nó xứng đáng là bộ phim hoạt hình của năm nay.

Những phim chưa xem và muốn xem: Mother, Thirst (HQ), The White Ribbon, Up in the Air, The Road, A Prophet.

Phim của năm: chắc chắn là Inglourious Basterds.